GEMDET Sektör Sohbetleri’nde “Navlun Sözleşmeleri” Ele Alındı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Gemi ve Denizcilik Topluluğu (GEMDET) tarafından Hukuk Topluluğu’nun paydaşlığında düzenlenen “GEMDET Sektör Sohbetleri” serisinin üçüncü oturumunda “Navlun Sözleşmeleri” ele alındı.

Deniz ticaretinin en kritik hukuki süreçlerinin ele alındığı etkinliğin konuğu, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Deniz Hukuku Uzmanı Prof. Dr. Nil Kula oldu. Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Konferans Salonu’nda düzenlenen programda, “Navlun Sözleşmeleri” başlığı altında denizcilik operasyonlarının hukuki altyapısı detaylı bir şekilde incelendi.

Sunumunda navlun sözleşmelerinin temel dinamiklerine değinen Prof. Dr. Nil Kula; sözleşme süreçlerinin işleyişini, tarafların hukuki hak ve yükümlülüklerini ve denizcilik sektöründeki güncel hukuki uygulamaları katılımcılarla paylaştı.

Deniz Hukuku İki Ana Başlıkta İnceleniyor

Konuşmasında deniz hukukunun temel çatısını çizen Prof. Dr. Nil Kula, alanın “Deniz Kamu Hukuku” ve “Deniz Özel Hukuku” olmak üzere ikiye ayrıldığını belirtti. Deniz kamu hukukunun devletlerin kendi aralarındaki ya da devletlerle vatandaşlar arasındaki ilişkileri düzenlediğini ifade eden Prof. Dr. Kula; karasuları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge gibi kavramların bu alana girdiğini belirtti. Türkiye’nin taraf olmadığı 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin doğurabileceği yargılama yetkisi krizlerine değinen Prof. Dr. Kula, bu alanın uluslararası teamüller ve örf-adet hukuku kurallarıyla şekillendiğini kaydetti.

Deniz özel hukukunun ise özel hukukun bir dalı olarak bireyler (ve çoğunlukla tüzel kişiliğe sahip şirketler) arasındaki ticari uyuşmazlıkları incelediğini belirten Prof. Dr. Kula, gemi işletenlerin şahsi mal varlıklarını korumak amacıyla neden şirketleştiğini katılımcılara örneklerle aktardı.

Türk Ticaret Kanunu’nun 5. Kitabı Başucu Kaynağı

Türkiye’de müstakil bir denizcilik kanunu bulunmadığını hatırlatan Prof. Dr. Nil Kula, deniz ticareti uyuşmazlıklarının çözümünde Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 5. Kitap hükümlerinin temel başvuru kaynağı olduğunu vurguladı. Uluslararası sözleşmelerin (örneğin çatma uyuşmazlıklarında 1910 Çatma Sözleşmesi) ulusal normlardan önce dikkate alındığını belirten Prof. Dr. Kula, 1926 tarihli Kabotaj Kanunu’nun 100. yılını kutladıklarını ancak iç taşımacılıktaki karayolu ağırlığı nedeniyle mevzuatın güncelliğinin tartışıldığını ifade etti.

Hukuki Açıdan Gemi Tanımı ve Elverişlilik Kavramları

Gemi tanımının TTK’nin 931. maddesinde yer aldığını hatırlatan Prof. Dr. Kula, hukukun ezber değil mantık işi olduğunun altını çizdi. Yeni kanunla birlikte “denizde hareket eden” ibaresinin “suda hareket eden” olarak genişletildiğini; böylece iç sularda (örneğin Van Gölü’nde) yapılan taşımacılık faaliyetlerinin de kanun kapsamına alındığını açıkladı.

Gemi denetimleri ve ekspertiz raporları açısından büyük önem taşıyan kavramlara da değinen Prof. Dr. Kula; denize, yola ve yüke elverişlilik denetimlerinin gemi güvenliği ve taşınan yükün selameti açısından hayati olduğunu, tamir kabul etmez ve tamire değmez gemi ayrımlarında surveyor raporlarının belirleyici rol oynadığını, gemi tonajının, Liman Devleti Kontrolü (Port State Control) süreçlerinde ve donatanın sınırlı sorumluluğunun (LLMCO) hesaplanmasında kritik bir eşik oluşturduğunu belirtti.

“Gençlerle Olmak Mutluluk Verici”

Yoğun akademik temposuna rağmen gençlerle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getiren Prof. Dr. Nil Kula, öğrencilere mesleki tavsiyelerde bulundu. Etkinlik, soru-cevap bölümünün ardından katılımcıların merak ettiği hukuki ve sektörel soruların yanıtlanmasıyla sona erdi.