Geleceğin Diplomasisi ve Stratejik Vizyon

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Uluslararası İlişkiler Topluluğu tarafından hazırlanan, Gençlik ve Spor Bakanlığı Üniversite Öğrenci Toplulukları İş Birliği ve Destek Programı (ÜNİDES) kapsamında desteklenen “Uluslararası İlişkiler Zirvesi” düzenlendi.

Zirvede, duayen diplomatlar tecrübelerini paylaşırken; dijital diplomasiden yapay zekâya, siber güvenlikten küresel adalet arayışına kadar geleceğin dış politika vizyonu masaya yatırıldı.

Gençlerin Sosyal Sermayesi Ülkenin Geleceğidir

Programın açılışında konuşan İKÇÜ Rektörü Prof. Dr. Saffet Köse, ÜNİDES projelerinin gençlerin sosyal sermayesini ve koordinasyon becerilerini geliştirdiğini vurguladı. Hayata geçirilen projelerin gençlerin tarihsel hafızasını güçlendirerek küresel konjonktürde etkili birer aktör haline getirdiğine değinen Prof. Dr.  Köse, “ÜNİDES sayesinde topluluklarımız fikirlerini çıktıya dönüştürebiliyor; planlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarında stratejik bir bakış kazanıyorlar. Bu süreç, öğrencilerimizin sosyal sorumluluk sahibi, ekip çalışmasına yatkın ve koordinasyon becerisi yüksek bireyler olarak yetişmesine katkı sağlıyor. Tüm aşamalarda farklı disiplinlerle etkileşim, koordinasyon becerisi, kültürel faaliyetlere ve sosyal projelere yönelik farkındalık gibi niteliklerle de donanıyorlar. Bugün de bu projelerden biri kapsamında bir araya gelmiş bulunuyoruz ve çağımızın en stratejik konularından birini ele alıyoruz. Geleceğin diplomatlarını, akademisyenlerini, stratejistlerini, karar alıcılarını ve kanaat önderlerini deneyimli diplomatlarla bir araya getiriyoruz. Gençlerimizin tarihsel hafızaya sahip, dünyayı doğru okuyabilen ve iletişim becerileri güçlü bireyler olarak yetişmesi, bizi dünya konjonktürü içerisinde daha güçlü kılacaktır ” dedi.

Diplomaside “Nezaket ve Zarafet” Vurgusu

Küresel siyasetin karmaşık yapısına dikkat çeken Prof. Dr. Saffet Köse, diplomatik ilişkilerin ahlaki bir zeminde yürütülmesinin önemine değindi. Günümüzde savaşlar, enerji krizleri ve dijital dönüşümün etkisiyle sarsılan dünyada, devletler arası ilişkilerin bir kuralı olması gerektiğini belirten Rektör Prof. Dr. Köse, ” Ulusların ilişkilerinin karmaşık bir yapıya büründüğü, deyim yerindeyse saraydan devlet başkanlarının kaçırıldığı bir dönemde diplomatik ilişkilerin nezaket çerçevesinde yürütülmesi son derece kıymetli. Zarafet hususunun ve nezaket çerçevesinin altını çizmek isterim. İnsanlığın ortak vicdanının, küresel adalet arayışının, barış idealinin ve medeniyet tasavvurunun da merkezinde esasen nezaket ve zarafet yer alıyor. İçinde yaşadığımız ve savaşların, göç hareketlerinin, enerji krizlerinin, iklim değişikliğinin, dijital dönüşümün ve bilgi savaşlarının hâkim olduğu bu dünya devletleri arası ilişkilerin bir kuralının ve ahlakının olmasını zorunlu kılmaktadır. Uluslararası ilişkiler, iki devletin ilişkisinin çok ötesinde bir boyuta sahip ve bizim geçmişteki bu anlayışı yaşatma mecburiyetimiz var. Sadece siyaset bilimi bilmek yetmez; gençlerimizin artık enerji jeopolitiğinden dijital diplomasiye, iklim değişikliğinden gıda güvenliğine kadar geniş bir yelpazede uzmanlaşması gerekir. Dezenformasyonun hâkim olduğu bir çağda Geleceğin diplomatları ve stratejistleri “bilgi savaşlarına” karşı uyanık olmalı, zihinlerinde tarihsel bir bilinç, kalplerinde küresel adalet arayışı ve dillerinde barışın zarafetiyle yola çıkmalıdır. İKÇÜ’deki bu zirve gibi platformlar, gençlerin bu ağır ama onurlu sorumluluğu omuzlamaları için atılmış en somut adımlardan biridir. Türkiye’nin geleceği, dünyayı sadece izleyen değil, dünyanın gidişatına “adalet” mührünü vuran bir neslin ellerinde yükselecektir” ifadelerini kullandı.

Kaba Kuvvete Karşı Küresel İş Birliği Şart

Uluslararası İlişkiler Zirvesi’nde konuşan Dışişleri Bakanlığı İzmir Temsilcisi Büyükelçi Yeşim Kebapçıoğlu, küresel sistemdeki krizlere dikkat çekerek gençlere seslendi: “Savaşlar bile diplomasi masasında sona erer.” Günümüz dünyasının geçtiği sancılı değişim sürecini ve Türkiye’nin bu süreçteki kilit rolünü analiz eden Büyükelçi, dünyanın siyasi, ekonomik ve teknolojik anlamda kapsamlı bir dönüşümden geçtiğini belirtti. Mevcut tabloyu “karanlık” olarak nitelendiren Büyükelçi Kebapçıoğlu, “Hukukun yerine kaba kuvvetin, barışın yerine neredeyse savaşın geçtiği bir dünya oluşuyor. Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı, Gazze’de yaşananlar, Afrika ve Ortadoğu’daki çatışmalar sanki dünyayı bir alev topuna çevirmiş durumda. Küresel iletişim mekanizmalarının yetersizliği ve uluslararası örgütlerin uğradığı itibar kaybı, özellikle çatışma bölgelerinde insanlık krizlerini derinleştiriyor. Barış, iş birliği ve küresel diplomasinin ‘okulu’ olan Birleşmiş Milletler Teşkilatı’nın, bugünün anlaşmazlıklarını çözme noktasında etkili olduğunu söylemek maalesef pek mümkün değil. Herkes bu durumu eleştiriyor ancak çözüm için küresel bir iş birliği şart. İşte bu yüzden Türkiye, BM ve Güvenlik Konseyi’nin küresel barışa göre reforme edilmesi için mücadelesini kararlılıkla sürdürmektedir” ifadelerini kullandı.

Temel Güç, Siz Gençlerin Vizyonu ve Enerjisidir

Teknolojik gelişmelerin hızı karşısında diplomasinin de kabuk değiştirdiğini ifade eden Dışişleri Bakanlığı İzmir Temsilcisi Büyükelçi Yeşim Kebapçıoğlu, yapay zekâ ve kuantum teknolojilerinin artık dış politikanın ana gündem maddeleri olduğunu belirtti. Dünyadaki bilginin her 5 günde bir 2 bin kat arttığını, gençlerin bu baş döndürücü hıza uyum sağlama yeteneğinin Türkiye için büyük bir şans olduğunu dile getiren Büyükelçi Kebapçıoğlu, gençlere olan güvenini vurgulayarak sözlerini tamamladı.   “Oldukça karanlık bir tablo çizdiğimin farkındayım ama umutsuz değilim; çünkü siz varsınız. Dünyamızı, insanlığı ve doğayı yeniden barış içinde yaşanabilir hale getirecek olan temel güç, siz gençlerin vizyonu ve enerjisidir. Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘Umutsuz durumlar yoktur, umutsuz insanlar vardır’ sözünü hiçbir zaman unutmamalıyız; bizlere umutsuzluk yakışmaz. Dünyanın pek çok farklı coğrafyasında görev yapmış bir diplomat olarak şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki; diplomasinin uzun vadede çözemeyeceği hiçbir sorun yoktur. En şiddetli savaşlar bile en sonunda diplomasi masasında, güçlü aktörler tarafından sona erdirilir. Savaşları başlatan hırslar olsa da, onları nihayete erdirecek olan sizler gibi donanımlı ve barışa inanan güçlü aktörlerin diplomasi masasındaki iradesi olacaktır.”

Yapay Zekâ ve Siber Diplomasi Yeni Odak Noktamız

Zirvenin akademik çerçevesini çizen İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevtap Ünal, günümüzde uluslararası ilişkiler disiplininin; hukuktan yapay zekâya, ekonomiden güvenliğe kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsadığını vurguladı. Çağımızın sorunlarını anlamak için disiplinlerarası bir bakış açısının zorunlu olduğunu ifade eden Prof. Dr. Ünal, zirve kapsamında gerçekleştirilecek dört ana oturuma dikkat çekti. Klasik diplomasiden siber diplomasiye, deniz ve insan hakları hukukundan yapay zekânın jeopolitik etkilerine kadar stratejik konuların ele alınacağını belirten Dekan Prof. Dr. Ünal, “Üniversiteler sadece bilgi aktaran değil, düşünce üreten ve tartışma kültürünü geliştiren entelektüel alanlardır. Gençlerimizin teorik bilgiyi analiz ve eleştirel değerlendirme becerileriyle harmanlaması, geleceğin dünyasında onları bir adım öne çıkaracaktır. Dünyayı okuyabilen, karmaşık sorunlar karşısında stratejik çözümler üretebilen ve etik değerleri pusula edinen bireyler, ancak bu tür özgürlükçü ve üretken akademik ortamlarda yetişir. Gençlerin bu organizasyonlarda sorumluluk alması, onların sadece “geleceğe hazırlanmasını” değil, geleceği bizzat “inşa etmeye başlamasını” sağlar. Akademik zirveler ve projeler; öğrencinin ders kitabında okuduğu teorik bir stratejiyi, gerçek bir diplomatla tartışarak veya bir kriz simülasyonunda kullanarak “yaşayan bir deneyime” dönüştürmesini sağlar. Zirvemizin ilk oturumunda siber diplomasi ve yeni nesil araçları, ardından deniz ve insan hakları hukukunu, üçüncü olarak ise yapay zekânın küresel güç rekabetine etkilerini ele alıyoruz. Bu vesileyle zirvenin düzenlenmesinde emeği geçen Uluslararası İlişkiler Topluluğu öğrencilerimizi, danışman akademisyenlerimizi ve katkı sağlayan herkesi tebrik ediyorum. Aynı zamanda bugün burada bulunan tüm konuşmacılarımıza bilgi ve deneyimlerini öğrencilerimizle paylaşacakları için teşekkür ediyor; katılımcılarımızın bu zirveden yeni fikirler, yeni perspektifler ve güçlü akademik kazanımlarla ayrılmalarını temenni ediyorum” diye konuştu.

Kurumsal Dayanışma ve Gençlik Vizyonu

Zirvenin topluluk danışmanlığını yürüten İKÇÜ İİBF Uluslararası İlişkiler Bölümü Siyasi Tarih Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Didem Buhari, savaşların ve küresel krizlerin yaşandığı bu zorlu çağda gençlerin ortaya koyduğu vizyonun hayati önem taşıdığını vurguladı. Gençlerin diplomasiden yapay zekâya, hukuktan küreselleşmeye kadar geniş bir yelpazede sürece yön vermesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Buhari, zirvenin hayata geçirilmesindeki kurumsal dayanışmaya dikkat çekti. Zirveye destek olan başta Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasin Bulduklu olmak üzere, İİBF Dekanı Prof. Dr. Sevtap Ünal, Bölüm Başkanı Prof. Dr. Eylem Özdemir ve üniversitenin tüm idari birimlerine teşekkürlerini sunan Buhari, “Savaşların kol gezdiği bu çağda, gençlerimizin bizlere katacağı vizyon ve küresel aktörlük yolundaki kararlılıkları en büyük motivasyon kaynağımızdır. Katılımcıların buradaki varlığı, bu akademik çabayı taçlandırmıştır” dedi.

Zirvenin ev sahipliğini üstlenen İKÇÜ Uluslararası İlişkiler Topluluğu adına konuşan Topluluk Başkanı Arda Vardanilli ve proje koordinatörü olan yönetim kurulu üyesi İpek Doğusoy, 2025-2026 eğitim-öğretim yılının en kapsamlı etkinliğini hayata geçirmenin gururunu yaşadıklarını belirttiler. Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın ÜNİDES desteğiyle projelerini çıktıya dönüştürme fırsatı bulduklarını, proje yazım sürecinden uygulama aşamasına kadar büyük bir özveriyle çalıştıklarını belirten topluluk temsilcileri; başta danışmanları Prof. Dr. Didem Buhari olmak üzere, proje ekibinde yer alan Fecri Ergin, Melike Demiroğlu ve tüm koordinasyon ekibine teşekkürlerini ilettiler.

Duayen Diplomattan Gençlere Stratejik Reçete

Protokol konuşmalarının ardından zirvenin ilk oturumuna geçildi. Oturum başkanlığını İKÇÜ Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı ve Avrupa Birliği Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Sedef Eylemer’in üstlendiği “Diplomasi” başlığıyla gerçekleştirilen oturumda, Emekli Büyükelçi Ümit Yalçın, sahip olduğu derin diplomatik tecrübeleri genç diplomat adaylarıyla paylaştı.

“Diplomasi En Düşük Maliyetli Barış Yöntemidir”

Konuşmasına diplomasinin tarihsel evrimine değinerek başlayan Ümit Yalçın; iletişimin, çıkarları korumanın ve temsilin bir ihtiyaç olarak insanlık tarihiyle başladığını vurguladı. Savaşın maliyetine kıyasla diplomasinin en ekonomik çözüm yolu olduğunu belirten Yalçın, “Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, müzakere masasında bir insanın bakışındaki samimiyeti, zekayı ve stratejik esnekliği yapay zekâya devredemezsiniz. Post-modern bir diplomasiye evrileceğiz, siber alanı kullanacağız ama diplomatın varlığı her zaman baki kalacaktır” dedi.

Türkiye, Dünyanın En Büyük 3. Diplomatik Ağı Bulunan Ülke

Türkiye’nin dış politikadaki erişim gücüne dair veriler paylaşan Yalçın, Türkiye’nin Çin ve ABD’nin ardından 264 temsilcilikle dünyada en fazla temsilciliği bulunan 3. ülke konumuna yükseldiğini, Afrika’nın 44 ülkesinde dalgalanan Türk bayrağının, ülkemizin yumuşak gücünün ve ticari ağının en büyük teminatı olduğunu hatırlattı

Stratejik Hamleler: Brexit ve Londra-Ankara Hattı

Soru-cevap bölümünde Londra Büyükelçiliği dönemindeki Brexit sürecine değinen Yalçın, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) önemini tarihî anekdotları ile gençlerle paylaştı. Yalçın, “Birleşik Krallık AB’den ayrıldığı gecenin sabahında, Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması devreye girdi. Bu, İngiltere’nin ayrılık sonrası imzaladığı ilk anlaşmaydı. Hiçbir aksama yaşanmadan ihracatçımızın önünü açan bu süreç, Türk dışişleri ve ticaret diplomasisinin sessiz ama devasa bir başarısıdır.” Yalçın ayrıca, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın son Londra ziyaretindeki “Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi”nin önemine değinerek; iki ülkenin AB dışından Avrupa güvenliğine ve Transatlantik ilişkilerine güçlü bir mesaj verdiğini belirtti.

“2×2=5 Dediklerinde Çözüm Üretmektir Diplomasi”

Diplomatın devlet terbiyesini ve uygulama tekniğini çarpıcı bir örnekle anlatan Yalçın: “Diplomat, hükümetin belirlediği kulvarda yürür. Size ‘2×2=4 ama git bunu karşı tarafa 5 olarak kabul ettir’ dediklerinde, tecrübeniz ve ikna kabiliyetinizle o sonucu zarafetle almanız gerekir. Diplomasi masaya vurmak değil, karşıdakini nezaketle ikna etme sanatıdır.”

G20 ve Uluslararası Örgütlerde Siyasi Kurgu

Uluslararası örgütlerin yapısına dair soruları yanıtlayan Yalçın, G20 gibi oluşumlarda sadece ekonomik kriterlerin değil, küresel konjonktürde de belirleyici olduğunu ifade etti. Hollanda örneği üzerinden giderek, küresel grupların her zaman matematiksel değil, stratejik ve siyasi tercihlerle şekillendiğinin altını çizen Büyükelçi Yalçın “Hollanda neden G20’de yok da Güney Afrika var? Veya Macaristan neden AB’de? Bunlar teknik verilerden ziyade siyasi tercihlerdir. G20, belirli ekonomik büyüklüklere hitap etse de nihayetinde dönemsel ve siyasi bir kurgudur.”

Programa katkı veren katılımcılara teşekkür belgelerinin de takdim edildiği zirve, uluslararası ilişkilerin yeni cephelerini mercek altına alan diğer panel oturumlarıyla devam etti. Siber diplomasiden insan hakları hukukuna kadar güncel başlıkların ele alındığı diğer panel oturumları ile devam eden program öğrencilere kapsamlı bir perspektif sundu.